จัดท่าพักฟื้น
Recovery Position
เพื่อนสลบเป็นลม แต่ยังมีลมหายใจอยู่! คนส่วนใหญ่จะปล่อยให้นอนหงายราบไปกับพื้น หารู้ไม่ว่า "กล้ามเนื้อโคนลิ้น" จะหย่อนตกลงไปปิดหลอดลม หรือถ้าเขาอ้วกออกมา เขาจะสำลักอ้วกตัวเองจนตาย! มาเรียนรู้ "ท่าตะแคงแห่งชีวิต" ที่ช่วยเปิดทางเดินหายใจ
- ⏱️ เวลาที่ใช้
- 2 นาทีต่อคน
- 👥 กลุ่มเป้าหมาย
- พนักงานทุกคน
อุปกรณ์ที่ต้องเตรียม (Equipment)
- “เบาะรองคลาน (Gym mat)”
- สตาฟอาสาสมัคร (นอนรับบทเป็นคนป่วย) หรือจับคู่ให้ผู้เล่นทำกันเอง
การเตรียมพื้นที่ (Setup)
- ปูเบาะให้สตาฟนอนหงายราบอยู่บนพื้น
กติกาและวิธีการเล่น (Step-by-Step Rules)
- สตาฟให้โจทย์: “สมมติว่าเพื่อนเป็นลมสลบไปครับ คุณเข้าไปปลุกเรียกแล้ว (ไม่ตื่น) แต่เอามืออังจมูกดู ‘เขายังหายใจอยู่ปกติ’ ครับ! หน้าที่คุณคือต้องรอรถพยาบาลมา ให้เวลา 1 นาที จัดท่านอนให้เขาปลอดภัยที่สุดครับ!”
- ภารกิจ (การฝึกท่า Recovery Position): ผู้เล่นต้องจัดท่าดังนี้ (สมมติว่าจะจับผู้ป่วยตะแคงมาทางขวา)
- แขนขวา: จับแขนขวา (แขนด้านที่อยู่ใกล้ตัวผู้เล่น) กางออกไปด้านบน (ทำมุมฉาก)
- แขนซ้าย: จับมือซ้ายของผู้ป่วย พาดข้ามอกมาแนบแนบแก้มขวาของผู้ป่วย (เอามือรองแก้มไว้)
- ขาซ้าย: จับเข่าซ้าย (ขาด้านที่อยู่ไกล) ตั้งชันขึ้น
- การพลิกตัว: เอามือจับที่ไหล่ซ้ายและเข่าซ้ายที่ตั้งชัน แล้ว “ดึงพลิกตัวผู้ป่วย” ให้ตะแคงคว่ำเข้าหาตัวผู้เล่น
- ล็อกท่า: ขาซ้ายที่งออยู่จะตกลงมาค้ำยันที่พื้น (เหมือนขาตั้งรถมอเตอร์ไซค์) ป้องกันไม่ให้ผู้ป่วยคว่ำหน้าติดพื้น
- สตาฟประเมินความถูกต้อง และให้ลองจัดท่าศีรษะให้แหงนหน้าขึ้นเล็กน้อย (เปิดทางเดินหายใจ)
เกณฑ์การตัดสินและให้รางวัล (Scoring & Rewards)
- สามารถจัดท่าพักฟื้น (Recovery Position) ได้ครบถ้วนทุกขั้นตอน: รับ “แสตมป์สะสม 2 ดวง”
ข้อคิดและบทเรียน (Safety Takeaways)
💡 สำหรับ จป. / สตาฟ นำไปสรุป: “ท่านี้เรียกว่า ‘ท่าพักฟื้น (Recovery Position)’ ใช้สำหรับคนที่ ‘หมดสติ แต่ยังหายใจอยู่’ เท่านั้นนะครับ! ถ้านอนหงาย ลิ้นจะตกไปอุดคอ แต่พอเราจับเขานอนตะแคงกึ่งคว่ำ ลิ้นจะตกลงมาด้านหน้า ทำให้ ‘ทางเดินหายใจเปิดโล่ง’ และถ้าผู้ป่วยเกิดอาเจียนออกมา (ซึ่งเจอบ่อยมาก) อ้วกก็จะไหลออกทางมุมปากลงพื้น ไม่ไหลย้อนกลับไปเข้าปอดจนสำลักตายครับ ระหว่างรอรถพยาบาล ให้จับคนป่วยนอนท่านี้เสมอครับ”
ข้อแนะนำเพิ่มเติม (Tips/Variations)
- ข้อยกเว้น: สตาฟต้องย้ำอย่างหนักแน่นว่า “ห้ามทำท่านี้เด็ดขาด ถ้าคุณสงสัยว่าเขาตกจากที่สูง อุบัติเหตุรถชน หรือกระดูกคอ/กระดูกสันหลังหัก! เพราะการพลิกตัวจะทำให้กระดูกตัดเส้นประสาท ให้นอนหงายท่าเดิมรอหมอมาครับ”
#ปฐมพยาบาลและ CPR#ตอบโต้ภาวะฉุกเฉิน
อยากให้ทีมเราจัดให้?
ทีม Safety Station จัดบูธ/เกมให้ครบ พร้อมอุปกรณ์ ของรางวัล และรายงานสรุปหลังงาน