Safety Station Safety Week เซฟตี้สนุก ปลอดภัยกว่า

พัดลมดูดอากาศ...ห้ามเปิดมั่ว

Ventilation Control

ทินเนอร์หกเหม็นคลุ้งเต็มห้อง! สัญชาตญาณความหวังดีสั่งให้คุณเดินไป "กดสวิตช์เปิดพัดลมดูดอากาศ" ทันที... ตู้ม!!! โรงงานระเบิดเละเป็นจุณ! ความหวังดีที่รู้เท่าไม่ถึงการณ์นี้ฆ่าคนมานักต่อนัก มาเรียนรู้วิธีระบายก๊าซไวไฟที่ถูกต้องกัน

พัดลมดูดอากาศ...ห้ามเปิดมั่ว
⏱️ เวลาที่ใช้
1-2 นาทีต่อคน
👥 กลุ่มเป้าหมาย
พนักงานทุกคน, ช่างซ่อมบำรุง

อุปกรณ์ที่ต้องเตรียม (Equipment)

  1. “พัดลมตั้งโต๊ะธรรมดา” 1 ตัว (เสียบปลั๊กไว้)
  2. ป้ายสัญลักษณ์ “สารไวไฟ (Flammable)” รูปเปลวไฟ
  3. วิดีโอคลิป หรือ ภาพกราฟิก แสดงการเกิดประกายไฟข้างในสวิตช์ไฟตอนกดเปิด

การเตรียมพื้นที่ (Setup)

  • ตั้งพัดลมไว้บนโต๊ะ พร้อมแปะป้ายสารไวไฟไว้ใกล้ๆ

กติกาและวิธีการเล่น (Step-by-Step Rules)

  1. สตาฟให้โจทย์: “สมมติว่าในห้องนี้มี ‘ทินเนอร์ หรือ น้ำมันเบนซิน’ หกเต็มพื้นเลยครับ กลิ่นฟุ้งจนแสบตาแสบจมูกไปหมด คุณเดินเข้ามาเห็นพอดี คุณจะเดินไป ‘กดเปิดสวิตช์พัดลมตัวนี้’ เพื่อเป่าระบายกลิ่นออกไปไหมครับ?”
  2. ภารกิจ (ทดสอบการตัดสินใจ):
    • ถ้าผู้เล่น ‘เดินไปกดเปิด’: สตาฟจะตะโกนเสียงดัง “ตู้มมม!!! ระเบิดตายทั้งห้องเลยครับ!”
    • ถ้าผู้เล่น ‘ไม่เปิด’: สตาฟถามว่า “ทำไมถึงไม่เปิดล่ะครับ เหม็นจะแย่แล้ว?”
    • เฉลย: สตาฟอธิบายว่า ภายในสวิตช์ไฟและมอเตอร์พัดลมธรรมดาทุกตัวบนโลก (รวมถึงสวิตช์หลอดไฟ) เวลาเรากดเปิด-ปิด มันจะเกิด ‘ประกายไฟอาร์ค (Arcing) เล็กๆ แป๊บๆ’ อยู่ข้างในเสมอ ซึ่งเรามองไม่เห็น แต่ประกายไฟแค่นั้นมันเพียงพอที่จะจุดระเบิดไอระเหยของทินเนอร์ที่ลอยคลุ้งอยู่เต็มห้องได้ทันที! (หลักการเดียวกับห้ามเล่นมือถือในปั๊มน้ำมัน)

เกณฑ์การตัดสินและให้รางวัล (Scoring & Rewards)

  • ตัดสินใจ ‘ไม่เปิด’ เครื่องใช้ไฟฟ้า และตอบเหตุผลเรื่องประกายไฟได้: รับ “แสตมป์สะสม 1 ดวง”

ข้อคิดและบทเรียน (Safety Takeaways)

💡 สำหรับ จป. / สตาฟ นำไปสรุป: “จำกฎเหล็กของการกู้ภัยสารไวไฟไว้นะครับ! เมื่อมีไอระเหยไวไฟสะสมในห้อง ‘ห้ามกดสวิตช์เปิด หรือ ปิด เครื่องใช้ไฟฟ้าใดๆ ทั้งสิ้น!’ ถ้าพัดลมมันปิดอยู่ ก็ปล่อยมันปิดไป ถ้ามันเปิดอยู่ ก็ปล่อยมันเปิดไป ห้ามไปดึงปลั๊กออกด้วย! เพราะทุกการกระทำที่เกี่ยวกับไฟฟ้า จะสร้างประกายไฟเล็กๆ (Spark) ขึ้นมาเสมอ วิธีระบายอากาศที่ปลอดภัยที่สุดคือ ‘เปิดประตูหน้าต่างให้กว้างที่สุด’ ให้อากาศถ่ายเทตามธรรมชาติ (Natural Ventilation) หรือรอให้ทีมกู้ภัยเอาพัดลมชนิดพิเศษ ‘กันระเบิด (Explosion Proof)’ มาเป่าเท่านั้นครับ”

ข้อแนะนำเพิ่มเติม (Tips/Variations)

  • ไฟฉายมือถือ: สตาฟควรเสริมด้วยว่า “แม้แต่การหยิบมือถือขึ้นมา ‘เปิดไฟฉาย’ ส่องดูรอยรั่ว ก็อาจทำให้เกิดประกายไฟระเบิดได้เช่นกัน! ทีมกู้ภัยเขาจะใช้ไฟฉายแบบกันระเบิดโดยเฉพาะครับ”
#สารเคมีรั่วไหล#ตอบโต้ภาวะฉุกเฉิน

อยากให้ทีมเราจัดให้?

ทีม Safety Station จัดบูธ/เกมให้ครบ พร้อมอุปกรณ์ ของรางวัล และรายงานสรุปหลังงาน