อบรมตัดแยกพลังงานก่อนซ่อมเครื่อง (LOTO)
เวิร์กช็อปฝึกตัดแยกพลังงาน 5 ประเภท (ไฟฟ้า ลม น้ำ ไอ ความร้อน) ใส่ล็อกและป้ายต่อคน ทำล็อกแบบหลายคน และตรวจระบายพลังงานก่อนเริ่มงาน ใช้กับช่าง บำรุงรักษา และผู้รับเหมา
- เวลา
- 420นาที
- ผู้ร่วม
- 6-12คน
- ทีมจัด
- 2คน
- เวลาเตรียม
- 24ชม.
ขั้นตอน
- 1
บรรยาย 60 นาที พลังงานสะสมและเหตุที่เกิดเมื่อไม่ LOTO อ้างประกาศกรมสวัสดิการฯ เรื่องการควบคุมพลังงานอันตราย
- 2
ฝึก LOTO ไฟฟ้า 60 นาที ตัดเบรกเกอร์ ใส่ล็อกและป้าย แล้วกดสวิตช์ทดสอบว่าปลอดพลังงาน (ทดลองเปิด) เป็นขั้นบังคับ
- 3
ฝึก LOTO ลม 45 นาที ปิดวาล์ว ใส่ล็อก ปล่อยลมในระบบ ใช้เครื่องวัดยืนยันให้ได้ 0 บาร์
- 4
ฝึก LOTO น้ำและไอ 45 นาที ปิดวาล์ว ใส่แผ่นปิดท่อในบางกรณี ระบายในระบบ
- 5
ฝึก LOTO ความร้อน 30 นาที รอเย็นถึงระดับที่ทำงานได้ปลอดภัย วัดอุณหภูมิยืนยัน
- 6
ฝึกล็อกแบบหลายคน 60 นาที หลายคนทำงาน 1 เครื่องเดียวกัน คนละล็อกบนกล่องรวม
- 7
ขั้น Try Out รวม ทุกครั้งก่อนเริ่มงาน ลองเปิดเครื่องเพื่อยืนยันว่าไม่ทำงาน 30 นาที
- 8
ทดสอบรายบุคคล 30 นาที ความเข้าใจและทักษะ
สิ่งที่ต้องระวัง
- หลักสูตรนี้อิงประกาศกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน เรื่องการควบคุมพลังงานอันตราย รายละเอียดอาจเปลี่ยนตามรอบประกาศ ตรวจฉบับล่าสุดก่อนใช้
- ล็อกและป้ายต่อคน ห้ามคนหนึ่งใส่ล็อกเดียวแล้วทุกคนนึกว่าปลอดภัย คนใส่ล็อกคือคนเดียวที่มีกุญแจถอด ถ้ามี 5 คนทำงานต้องมี 5 ล็อกบนอุปกรณ์ตัดพลังงานนั้น
- ขั้น Try Out (ลองเปิดเครื่อง) คือขั้นที่ป้องกันการตายมากที่สุด ห้ามข้าม ใส่ lock เสร็จต้องลองเปิดเครื่องด้วยปุ่มควบคุม ถ้าเปิดไม่ติดถึงเริ่มงานได้
- ห้ามถอด lock ของคนอื่นเด็ดขาด แม้เจ้าของกลับบ้านไปแล้ว ต้องตามตัวมาถอดเอง ถ้าตามไม่ได้จริงๆ ใช้ขั้นพิเศษโดยผู้จัดการที่ถือกุญแจตู้เครื่องตัด เซ็นรับทราบทุกครั้ง
- tag ต้องเขียนชื่อ วันที่ เวลา และเบอร์ติดต่อ ไม่ใช่ tag เปล่าๆ ใส่ tag เปล่าเท่ากับไม่มี
- งานที่ใช้เวลาเกินกะ ต้องเปลี่ยนกะส่งต่อด้วย LOTO procedure ใหม่ ไม่ใช่ทิ้ง lock ไว้ข้ามคืน เพราะคนกะใหม่ไม่รู้สถานะ
- พลังงานสะสมในตัวเก็บประจุ สปริง น้ำหนัก ของไหลในระบบ ระบายให้หมดก่อนจับ ขั้นนี้คนข้ามบ่อยที่สุด
รายการอุปกรณ์ (6 รายการ)
- ตู้ฝึก LOTO รวม 5 ประเภทพลังงาน
- ล็อกพร้อมป้ายคนละ 6 ดอก สีต่างกันตามแผนก
- กล่องล็อกร่วม สำหรับฝึกล็อกแบบหลายคน
- เครื่องวัดไฟฟ้าและเครื่องวัดแรงดันลม
- แบบฟอร์มขั้นตอน LOTO จริงของบริษัท พิมพ์มาฝึก
- เครื่องมือตัดล็อกเก็บในตู้ที่ผู้จัดการระดับสูงเป็นผู้ถือกุญแจ ใช้เฉพาะกรณีฉุกเฉินตามขั้นตอนพิเศษเท่านั้น
ทำไม LOTO ทำคนตาย
LOTO เป็นเรื่องเข้าใจง่ายในกระดาษ แต่ทำพลาดง่ายในงานจริง คนทำงานเร่งจะรู้สึกว่าใส่ล็อกแล้วปลอดภัย ขาดขั้นตรวจระบาย แล้วเปิดเครื่องในจังหวะที่ระบบยังมีพลังงานสะสม
ในไทยเคสที่เกิดบ่อย คือลมในระบบลมอัดยังมีอยู่ ช่างเปิดวาล์วซ่อมแล้วลมพ่นชิ้นส่วนเข้าตา ลมในระบบไม่ได้หายเอง ต้องปล่อยและวัด
5 พลังงานที่ต้องตัด
- ไฟฟ้า ตัดเบรกเกอร์ ใส่ล็อก ทดลองกดสวิตช์
- ลมอัด ปิดวาล์ว ระบายลมในระบบ วัดให้ได้ 0 บาร์
- น้ำและของเหลว ปิดวาล์ว ระบายในระบบ บางกรณีใส่แผ่นปิดท่อ
- ไอน้ำและความร้อน รอเย็นถึงระดับปลอดภัย ปิดวาล์วและระบาย
- พลังงานสะสม สปริง น้ำหนัก แบตเตอรี่ ตัวเก็บประจุ ต้องระบายให้ครบ
ใช้บริการ Safety Station ที่ขึ้นทะเบียน
หลักสูตรผู้มีอำนาจตัดแยกพลังงาน LOTO ต้องจัดโดยหน่วยฝึกที่ขึ้นทะเบียน Safety Station มีตู้ฝึกครบ 5 พลังงาน อุปกรณ์ล็อกจริง และผู้สอนที่ผ่านงานบำรุงรักษาในโรงงาน ทำเองเสี่ยงเพราะตู้ฝึกราคาสูงและต้องการพื้นที่เฉพาะ
รูปแบบอื่น
- อบรมเฉพาะไฟฟ้า สำหรับช่างไฟ 3 ชั่วโมง
- อบรมล็อกแบบหลายคนเน้น สำหรับโครงการที่มีหลายทีมทำงานเครื่องเดียวกัน
- อบรมทบทวนรายปี สำหรับคนที่เคยผ่านมาแล้ว 90 นาที
อยากให้ทีมเราจัดให้?
ทีม Safety Station จัดให้ครบ ส่งรายงานสรุปหลังงานทันที พร้อมรูปและวิดีโอ