หน้ากากกรองอากาศ...ตลับสีอะไร?
Respirator Cartridge Color
ตลับกรองหน้ากากกันสารเคมี มีสีสันเยอะยิ่งกว่าสีทาบ้าน! แต่รู้หรือไม่ว่าแต่ละสีมีหน้าที่เฉพาะเจาะจง ถ้าหยิบผิดสี นอกจากจะกรองเคมีไม่ได้แล้ว ยังอาจทำให้คุณสลบคาที่ได้เลย มาถอดรหัสสีตลับกรองกันเถอะ
- ⏱️ เวลาที่ใช้
- 1 - 2 นาทีต่อคน
- 👥 กลุ่มเป้าหมาย
- พนักงานในไลน์ผลิต, ช่างพ่นสี, พนักงานผสมสารเคมี
อุปกรณ์ที่ต้องเตรียม (Equipment)
- “หน้ากากแบบเปลี่ยนตลับกรอง (Half-Mask Respirator)” (เฉพาะตัวหน้ากากเปล่า)
- “ตลับกรองสารเคมี (Cartridges)” 3-4 สีตามมาตรฐาน (เช่น สีดำ, สีขาว, สีเขียว, สีเหลือง) หรือทำโมเดลจำลองแปะสติ๊กเกอร์สีรอบตลับ
- “การ์ดสถานการณ์การทำงาน” 3 ใบ:
- งานพ่นสีรถยนต์ (ใช้ทินเนอร์ / ไอระเหยอินทรีย์)
- งานล้างท่อด้วยกรด (ก๊าซเปรี้ยว / Acid Gas)
- งานเติมน้ำยาแอมโมเนีย
การเตรียมพื้นที่ (Setup)
- วางหน้ากากและตลับกรองสีต่างๆ แยกกันไว้บนโต๊ะ
กติกาและวิธีการเล่น (Step-by-Step Rules)
- สตาฟให้โจทย์: “หน้ากาก 1 อัน สามารถกันเคมีได้เป็นสิบๆ ชนิดครับ แค่คุณต้อง ‘เปลี่ยนตลับกรอง’ ให้ถูกสีกับงานนั้นๆ ให้เวลา 30 วินาที จับคู่ตลับกรองสีต่างๆ เข้ากับสถานการณ์งานให้ถูกต้องครับ!”
- ภารกิจ: ผู้เล่นหยิบตลับกรองไปวางบนการ์ดสถานการณ์ให้ถูกคู่
- เฉลย 1: งานพ่นสี (ทินเนอร์/โซลเวนท์) = ตลับแถบสีดำ (ไอระเหยสารอินทรีย์ - Organic Vapors)
- เฉลย 2: งานกรดเกลือ/กรดกำมะถัน = ตลับแถบสีขาว (ก๊าซเปรี้ยว - Acid Gases)
- เฉลย 3: งานแอมโมเนีย = ตลับแถบสีเขียว (Ammonia)
- (หมายเหตุ: มาตรฐานสีอาจแตกต่างกันตามฝั่งอเมริกา NIOSH หรือฝั่งยุโรป EN สตาฟควรยึดตามมาตรฐานที่โรงงานใช้)
เกณฑ์การตัดสินและให้รางวัล (Scoring & Rewards)
- เลือกตลับกรองได้ถูกสีตรงกับประเภทสารเคมีทั้งหมด: รับ “แสตมป์สะสม 2 ดวง” หรือ “ของรางวัล”
ข้อคิดและบทเรียน (Safety Takeaways)
💡 สำหรับ จป. / สตาฟ นำไปสรุป: “ตลับกรองข้างในมันทำมาจากผงคาร์บอน (ถ่านกัมมันต์) ที่ถูกอาบน้ำยาเคมีมาเฉพาะเจาะจงครับ! ถ้าคุณเอา ‘ตลับสีดำ’ ที่ใช้กันทินเนอร์ ไปใส่พ่น ‘แอมโมเนีย’ ถ่านมันจะไม่ดักจับแอมโมเนียเลยครับ เท่ากับคุณสูดก๊าซพิษเข้าไปเต็มปอด 100%! ดังนั้นก่อนเบิกตลับกรองจากสโตร์ ต้องอ่านฉลากหรือดูสีให้ชัวร์ว่าตรงกับสารเคมีที่เราจะไปเจอไหมครับ”
ข้อแนะนำเพิ่มเติม (Tips/Variations)
- ตลับพิงค์ (Pink): สตาฟควรนำแผ่นกรองฝุ่น “สีชมพู (P100 / แผ่นกรองอนุภาค)” มาโชว์ด้วย และย้ำว่า “สีชมพูกันได้แค่ฝุ่นกับควันเชื่อม แต่กันกลิ่นและก๊าซสารเคมีไม่ได้เลย!” (มักเป็นข้อผิดพลาดที่พบบ่อย)
#สารเคมีอันตราย#งานความเสี่ยงสูง
อยากให้ทีมเราจัดให้?
ทีม Safety Station จัดบูธ/เกมให้ครบ พร้อมอุปกรณ์ ของรางวัล และรายงานสรุปหลังงาน