ซ้อมไฟไหม้ต่อสารเคมีรั่ว
ซ้อมสถานการณ์ซับซ้อน ไฟไหม้ในห้องเก็บสารเคมี สารเคมีรั่วและระเบิดตามมา ทดสอบความสามารถทีม ERT จัดลำดับความสำคัญและประสานงาน
- เวลา
- 180นาที
- ผู้ร่วม
- 50-750คน
- ทีมจัด
- 25คน
- เวลาเตรียม
- 60ชม.
ขั้นตอน
- 1
4 สัปดาห์ก่อน เลือกสถานการณ์ที่เคยเกิดจริงในอุตสาหกรรมไทย เช่น ไฟไหม้คลังกรด ระเบิดถังโพรเพน
- 2
3 สัปดาห์ก่อน แจ้งพนักงานว่าจะมีซ้อมเดือนนี้ ไม่บอกวัน
- 3
2 สัปดาห์ก่อน ทีม ERT ซ้อมร่วมกัน 90 นาที วางแผนการสื่อสารและตำแหน่ง
- 4
1 สัปดาห์ก่อน แจ้งสถานีดับเพลิง โรงพยาบาลใกล้เคียง อปท. กันส่งหน่วยมาจริง
- 5
1 วันก่อน ทดสอบสัญญาณและระบบประกาศทุกจุด เตรียมถังเปล่าที่จุดเริ่มเหตุ
- 6
วันซ้อม 09:00 ผู้สังเกตการณ์เข้าประจำที่
- 7
09:15 สัญญาณไฟไหม้ดัง พนักงานเริ่มอพยพ ทีม ERT รับแจ้ง
- 8
09:20 ทีมดับเพลิงเข้าระงับเหตุ พบสารเคมีรั่ว ประกาศสถานการณ์ที่สอง
- 9
09:30 ทีมสารเคมีใส่ชุดป้องกันเข้าควบคุมพื้นที่ ตั้งแนวล้างปนเปื้อน
- 10
09:45 ทีมพยาบาลรับผู้บาดเจ็บจำลอง 2-3 ราย ส่งจุดพยาบาล
- 11
10:15 ประกาศสถานการณ์คลี่คลาย ทีมตรวจสอบและประกาศปลดซ้อม
- 12
10:45 ทบทวนหลังการซ้อมกับทีม ERT ทุกหน่วย 90 นาที
สิ่งที่ต้องระวัง
- ห้ามใช้สารเคมีจริงแม้ปริมาณน้อย ห้ามใช้เครื่องทำควันด้วย เพราะจะกระตุ้นหอบหืดและทำเครื่องตรวจควันทำงานจริง ใช้ถังเปล่ากับเทปกั้นพื้นที่และป้าย "สมมุติว่ามีควัน" แทน
- ทีมดับเพลิงและทีมสารเคมีต้องสื่อสารกันได้จริงผ่านวิทยุ ไม่ใช่ตะโกน เพราะเหตุจริงเสียงเครื่องจักรกลบหมด
- ตั้งผู้บัญชาการเหตุการณ์ 1 คนชัดเจน รับรายงานจากทุกทีม ตัดสินใจคนเดียว ห้ามมีหลายหัวหน้าสั่ง และตั้งตัวรองพร้อมถ้าหัวหน้าหลักล้มหรือสื่อสารไม่ได้
- ทิศลมสำคัญ ทีมเข้าจากเหนือลมเสมอ ถ้าลมเปลี่ยน ผู้สังเกตการณ์แจ้งทันที
- ผู้บาดเจ็บจำลองใช้หุ่นหรือพนักงานอาสาที่รู้ระเบียบ ห้ามให้คนทั่วไปนอนเป็นผู้บาดเจ็บ เคสเครื่องวัดเตือนคนเข้าช่วยตายซ้ำ
- การซ้อมที่เปิดเผยจุดอ่อนได้ดีกว่าซ้อมที่ทุกคนผ่าน ถ้าผ่านง่ายไป แสดงว่าสถานการณ์ไม่ท้าทาย
- ฝนตกหนัก ลมแรง หรือสัญญาณเตือนทำงานผิดในวันซ้อม เลื่อน ไม่ฝืน
รายการอุปกรณ์ (9 รายการ)
- ระบบสัญญาณเตือนไฟไหม้และระบบประกาศ ทดสอบครอบคลุมทุกอาคาร
- ถังเปล่าที่ใช้แทนถังสารเคมี ติดป้าย GHS ตรงตามจริง ห้ามใส่ผงหรือของเหลวจริงแม้ปริมาณน้อย
- ทีมดับเพลิงและทีมตอบโต้สารเคมี อาจเป็น 2 ทีมแยกหรือทีมเดียวก็ได้
- ชุดป้องกันสารเคมีระดับ B หรือ C สำหรับทีมสารเคมี ครบทุกคนในทีม
- ชุดถังอากาศหายใจในตัว (SCBA) สำหรับทีมดับเพลิง ครบ ตรวจถังก่อนใช้
- ชุดเก็บสารเคมีรั่วครบ ดูดซับ ก่อนกั้น และจัดเก็บ
- ผู้สังเกตการณ์ 1 คนต่อ 50 พนักงาน ถือรายการตรวจและจับเวลา
- รถพยาบาลและทีมปฐมพยาบาล เตรียมพร้อมที่จุดรวมพล
- กล้องถ่ายวิดีโอจุดสำคัญ ใช้ทบทวนหลังจบ
ทำไมต้องซ้อมสองเหตุพร้อมกัน
อุบัติเหตุจริงที่ทำให้คนตายมากๆ มักไม่ได้มาเหตุเดียว ไฟไหม้คลังสารเคมีอาจตามด้วยถังระเบิดและก๊าซพิษกระจาย ทีมที่ฝึกแต่ดับเพลิงเข้าไปอาจตายซ้ำ การซ้อมต่อเนื่องสองเหตุทำให้ทีม ERT เรียนรู้การหยุดคิดและเปลี่ยนแผนกลางเหตุ
ในไทย เคสไฟไหม้โรงงานที่มีสารเคมีในรอบ 10 ปีให้บทเรียนชัดว่า ทีมที่ไม่ได้ซ้อมร่วมกัน แต่ละหน่วยทำตามคู่มือของตัวเอง ผลคือสับสน เสียเวลา และคนตาย
จ้างทีมจัดหรือทำเอง
ใช้บริการ Safety Station ได้ มีทีมออกแบบสถานการณ์ คุมหน้างาน และทบทวนหลังจบ ถ้าทำเองต้องใช้เวลาเตรียม 60-100 ชั่วโมง รวมการประสานหน่วยภายนอก
เกณฑ์ผ่านที่แนะนำ
| ตัวชี้วัด | เป้าหมาย |
|---|---|
| เวลาเริ่มดับเพลิงหลังสัญญาณ | น้อยกว่า 3 นาที |
| เวลาประกาศสถานการณ์ที่ 2 | น้อยกว่า 10 นาที |
| ทีมสารเคมีพร้อมเข้า | น้อยกว่า 15 นาที |
| ตั้งแนวล้างปนเปื้อน | น้อยกว่า 20 นาที |
| ผู้บาดเจ็บถึงจุดพยาบาล | น้อยกว่า 25 นาที |
| การสื่อสารระหว่างทีม | ต่อเนื่อง ไม่มีช่วงเงียบเกิน 2 นาที |
รูปแบบอื่น
- ซ้อมแบบนั่งโต๊ะ สำหรับผู้บริหาร 2-3 ชั่วโมง สถานการณ์ใหญ่ ใช้ก่อนซ้อมจริง
- ซ้อมเฉพาะทีม ERT สำหรับฝึกทักษะ ไม่ต้องอพยพทั้งโรงงาน
- ซ้อมร่วมกับสถานีดับเพลิงเทศบาล ฝึกประสานหลายหน่วยงาน
- ซ้อมตอนกลางคืน สำหรับโรงงาน 24 ชั่วโมง สถานการณ์ต่างจากกลางวัน
อยากให้ทีมเราจัดให้?
ทีม Safety Station จัดให้ครบ ส่งรายงานสรุปหลังงานทันที พร้อมรูปและวิดีโอ