ช่วยเพื่อนผู้พิการ
Buddy System for Disabled
สัญญาณไฟไหม้ดัง ลิฟต์หยุดทำงาน! แล้วเพื่อนร่วมงานที่นั่ง "วีลแชร์" หรือ "คนท้อง" จะลงบันไดหนีไฟยังไง? การทิ้งเพื่อนไว้คือฝันร้าย การพยายามอุ้มลงไปอาจจะล้มเจ็บทั้งคู่ มาเรียนรู้วิธีอพยพผู้ทุพพลภาพอย่างถูกวิธีและมีมนุษยธรรม
- ⏱️ เวลาที่ใช้
- 1-2 นาทีต่อคน
- 👥 กลุ่มเป้าหมาย
- พนักงานทุกคน, ทีม ERT
อุปกรณ์ที่ต้องเตรียม (Equipment)
- “เก้าอี้รถเข็น (Wheelchair)” 1 คัน
- (ออปชั่นเสริม ถ้ามีงบ) “เก้าอี้อพยพหนีไฟ (Evacuation Chair / Evac+Chair)” สำหรับสไลด์ลงบันได
- แผนผังจำลอง แสดงจุด “Area of Rescue Assistance (พื้นที่รอการช่วยเหลือ)” เช่น โถงหน้าบันไดหนีไฟ
การเตรียมพื้นที่ (Setup)
- สตาฟ (หรือตุ๊กตา) นั่งอยู่บนวีลแชร์
กติกาและวิธีการเล่น (Step-by-Step Rules)
- สตาฟให้โจทย์: “ตึกไฟไหม้ครับ ลิฟต์ตัดไฟหมดแล้ว! เพื่อนคุณนั่งวีลแชร์อยู่ตรงนี้ คุณเป็นคนเดียวที่อยู่ใกล้ๆ คุณจะพาเพื่อนอพยพลงบันไดหนีไฟยังไงครับ?”
- ภารกิจ (ทดสอบการแก้ปัญหา):
- ผู้เล่นส่วนใหญ่อาจจะบอกว่า “อุ้มเพื่อนหนีลงบันไดเลย” (สตาฟบอกว่าผิดและอันตรายมาก! ถ้าลื่นตกบันไดจะตายทั้งคู่) หรือบอกว่า “เข็นลงบันได” (รถเข็นจะหัวทิ่ม)
- วิธีที่ถูกต้อง (กรณีไม่มีอุปกรณ์พิเศษ): สตาฟสอนให้ผู้เล่น “เข็นเพื่อนไปหลบที่โถงหน้าบันไดหนีไฟ (Area of Rescue) ซึ่งเป็นพื้นที่กันไฟควัน” ให้อยู่เป็นเพื่อนจนกว่าเพื่อนคนอื่นจะอพยพลงไปหมดก่อน เพื่อไม่ให้กีดขวางทางคนหมู่มาก จากนั้นค่อยแจ้งนักดับเพลิงให้ขึ้นมารับ หรือใช้ผู้ชายแข็งแรง 2-4 คนช่วยกันยกรถเข็นลงบันไดอย่างระมัดระวัง
- วิธีที่ถูกต้อง (กรณีมี Evac Chair): สตาฟสาธิตการย้ายคนเจ็บมานั่งเก้าอี้สไลด์ แล้วลากรูดลงบันไดอย่างปลอดภัย (ถ้ามีอุปกรณ์ให้ลอง)
เกณฑ์การตัดสินและให้รางวัล (Scoring & Rewards)
- ตอบวิธีแก้ปัญหาเบื้องต้นได้ หรือสาธิตการใช้อุปกรณ์อพยพได้: รับ “แสตมป์สะสม 2 ดวง”
ข้อคิดและบทเรียน (Safety Takeaways)
💡 สำหรับ จป. / สตาฟ นำไปสรุป: “กฎของการอพยพคนหมู่มากคือ ‘กระแสน้ำต้องไหลต่อเนื่อง’ ครับ ถ้าคุณพยายามแบกวีลแชร์ลงบันไดไปพร้อมๆ กับคนที่กำลังตื่นตระหนก มันจะเกิดการชน ลื่นล้ม และเหยียบกันตายคาบันไดครับ! หลักสากลคือ ให้พาผู้พิการ คนท้อง หรือคนบาดเจ็บ ไปพักคอยที่ ‘Area of Refuge (พื้นที่หลบภัยหน้าบันไดหนีไฟ)’ ก่อน ซึ่งบริเวณนั้นจะถูกออกแบบมาให้กันไฟและควันได้นาน 1-2 ชม. รอให้กระแสคนส่วนใหญ่ลงไปหมดก่อน แล้วทีมกู้ภัยอาชีพจะขึ้นมารับตัวพวกเขาลงไปเองครับ! ทิ้งเพื่อนไว้ตรงนี้ ปลอดภัยกว่าแบกกันลงไปเสี่ยงครับ”
ข้อแนะนำเพิ่มเติม (Tips/Variations)
- ระบบบัดดี้ (Buddy System): สตาฟควรแนะนำให้แต่ละแผนกที่มีพนักงานทุพพลภาพหรือคนท้อง ตั้ง “บัดดี้” ประกบตัวไว้ 2 คนเสมอ เพื่อที่เวลาเกิดเหตุจะได้มีคนรับผิดชอบดูแลพาไปที่จุดปลอดภัยทันที ไม่ต้องเกี่ยงกัน
อยากให้ทีมเราจัดให้?
ทีม Safety Station จัดบูธ/เกมให้ครบ พร้อมอุปกรณ์ ของรางวัล และรายงานสรุปหลังงาน